Basit Faiz Nedir?
Basit faiz, faiz tutarının her dönem yalnızca başlangıçtaki
ana para üzerinden hesaplandığı faiz yöntemidir. Önceki dönemlerde
oluşan faiz, sonraki dönemin faiz hesabına dahil edilmez.
Basit faiz formülü
Faiz = Ana Para × Faiz Oranı × Vade
Faiz oranı hesaplamada ondalık olarak kullanılabilir.
Örneğin %20 oranı 0,20 olarak ifade edilir.
Örnek
10.000 TL ana para, yıllık %20 faiz ve 2 yıl vade için:
10.000 × 0,20 × 2 = 4.000 TL faiz
Toplam tutar = 10.000 + 4.000 = 14.000 TL
Bileşik Faiz Nedir?
Bileşik faizde bir dönemde oluşan faiz ana paraya eklenir.
Sonraki dönemde faiz, artırılmış tutar üzerinden hesaplanır.
Bu nedenle zaman geçtikçe faiz etkisi büyüyebilir.
Bileşik faiz formülü
Gelecek Değer = Ana Para × (1 + Faiz Oranı)ᵛᵃᵈᵉ
Örnek
10.000 TL, yıllık %20 oranla 2 yıl bileşik şekilde değerlendirildiğinde:
10.000 × 1,20² = 14.400 TL
Buradaki 400 TL'lik fark, ikinci yılda ilk yıl oluşan
faizin de hesaplamaya dahil edilmesinden kaynaklanır.
Faiz Nasıl Hesaplanır?
Faiz hesabında temel olarak üç unsur bulunur:
ana para, faiz oranı ve vade.
Ancak kullanılan finansal ürüne göre hesaplama yöntemi değişebilir.
Temel hesaplama
Faiz Tutarı = Ana Para × Oran × Vade
Örneğin 50.000 TL için yıllık %30 faiz oranı ve 1 yıllık süre
varsayılırsa basit modelde faiz tutarı 15.000 TL olur.
Gerçek banka ürünlerinde ise aylık faiz, günlük faiz,
vergi, ücret, ödeme tarihleri ve sözleşme koşulları gibi
başka unsurlar da hesaplamaya dahil olabilir.
Önemli
Finanstik'teki faiz hesaplamaları kullanılan yönteme göre
tahmini sonuç verebilir. Gerçek banka veya finans kuruluşu
hesabı sözleşmedeki koşullara göre farklılık gösterebilir.
Kredi Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Bir kredinin maliyeti yalnızca faiz tutarından oluşmayabilir.
Toplam geri ödeme değerlendirilirken faiz, vergi, tahsis ücreti,
sigorta ve varsa diğer masraflar dikkate alınabilir.
Bakılması gereken temel değerler
-
Kredi ana para tutarı
-
Aylık faiz oranı
-
Vade
-
Aylık taksit
-
Toplam faiz
-
Vergiler ve diğer maliyetler
-
Toplam geri ödeme
Basit değerlendirme
100.000 TL kredi kullanıp toplamda 145.000 TL geri ödüyorsanız,
kredinin nominal ana para üzerindeki toplam geri ödeme farkı
45.000 TL'dir. Ancak bu tutarın tamamını doğrudan “faiz” olarak
yorumlamak doğru olmayabilir; vergi ve diğer masraflar ayrıca
incelenmelidir.
Yüzde Hesaplama Nasıl Yapılır?
Yüzde hesaplaması günlük hayatta indirim, zam, maaş artışı,
fiyat değişimi ve finansal işlemler gibi birçok alanda kullanılır.
Bir sayının yüzdesi
Sonuç = Sayı × Yüzde / 100
Örnek
20.000 TL'nin %15'i:
20.000 × 15 / 100 = 3.000 TL
Yüzde artış
Yüzde Değişim = (Yeni Değer − Eski Değer) / Eski Değer × 100
Örneğin bir ürün 10.000 TL'den 12.000 TL'ye çıktıysa
fiyat artışı %20'dir.
Enflasyon ve Satın Alma Gücü
Enflasyon, mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesindeki
artışı ifade eder. Fiyatlar yükseldikçe aynı miktardaki
parayla satın alınabilecek mal ve hizmet miktarı azalabilir.
Satın alma gücü neden önemlidir?
Örneğin bugün 100.000 TL ile alınabilen bir ürün veya hizmet,
gelecekte aynı fiyata alınamayabilir. Bu nedenle yalnızca
paranın nominal değerine değil, satın alma gücüne de bakmak gerekir.
Gelecekteki Fiyat = Bugünkü Fiyat × (1 + Enflasyon Oranı)ᵛᵃᵈᵉ
Örnek
100.000 TL'lik bir harcamanın yıllık %20 enflasyon varsayımıyla
2 yıl sonraki karşılığı:
100.000 × 1,20² = 144.000 TL
Bu yalnızca matematiksel bir varsayımdır. Gerçek fiyat değişimleri
ürün ve hizmetlere göre farklı olabilir.
Brüt Maaş ve Net Maaş Farkı
Brüt maaş, çalışanın bordrosunda yer alan kesintiler yapılmadan
önceki ücret tutarıdır. Net maaş ise ilgili kesintiler sonrasında
çalışanın eline geçen tutardır.
Net maaşı etkileyebilen unsurlar
-
SGK işçi payı
-
İşsizlik sigortası işçi payı
-
Gelir vergisi
-
Damga vergisi
-
Vergi dilimi
-
Asgari ücret istisnası ve ilgili mevzuat
-
Varsa diğer bordro kesintileri
Bu nedenle brüt maaştan net maaşa geçiş tek bir sabit yüzde
ile yapılmaz. Çalışanın durumuna ve ilgili dönemin mevzuatına
göre sonuç değişebilir.
Vade Uzadıkça Maliyet Neden Artar?
Kredi vadesi, borcun kaç dönem içerisinde geri ödeneceğini ifade eder.
Vade uzadığında aylık taksit düşebilir; ancak faiz daha uzun süre
hesaplandığı için toplam geri ödeme artabilir.
Kısa vade
-
Genellikle daha yüksek aylık taksit
-
Daha kısa borçlanma süresi
-
Toplam faiz maliyeti daha düşük olabilir
Uzun vade
-
Genellikle daha düşük aylık taksit
-
Daha uzun borçlanma süresi
-
Toplam faiz maliyeti daha yüksek olabilir
Finanstik'te neye bakmalısınız?
Sadece aylık taksite bakmak yerine,
toplam geri ödeme ve toplam maliyet
birlikte değerlendirilmelidir.
Finanstik Bilgilendirme
Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Finansal ürünlerin faiz, vergi, ücret ve diğer koşulları bankaya,
ürüne, tarihe ve yürürlükteki mevzuata göre değişebilir.
Kişiye özel finansal danışmanlık veya yatırım tavsiyesi değildir.